Cao nguyên Lâm Viên ở đâu và có phải một điểm du lịch không?
Nếu bạn đang ở Đà Lạt, bạn đã ở trên Cao nguyên Lâm Viên rồi. Cao nguyên Lâm Viên, còn thường được gọi là cao nguyên Lang Biang, là một vùng địa hình rộng ở Lâm Đồng chứ không phải khu du lịch có cổng, vé hay một địa chỉ duy nhất. Khu vực Đà Lạt nằm ở độ cao trung bình khoảng 1.500 m, còn các dãy núi xung quanh vượt 2.000 m.
Nếu muốn nhìn toàn cảnh cao nguyên, Langbiang là lựa chọn dễ tiếp cận. Nếu muốn đi sâu vào rừng núi cao, Bidoup là trải nghiệm hoàn toàn khác và cần chuẩn bị như một chuyến trekking. Nếu chỉ muốn cảm nhận Cao nguyên Lâm Viên, bạn không cần rời Đà Lạt vì khí hậu mát, đồi thông, thung lũng và địa hình thành phố chính là một phần của cao nguyên này.
Điều dễ hiểu sai nhất: người ở Đà Lạt lại hỏi đường “đi Cao nguyên Lâm Viên”
Không có một cung đường duy nhất như vậy.
Đà Lạt nằm ngay trên bình sơn nguyên Lang Biang. Vì thế từ Hồ Xuân Hương, khu trung tâm, những sườn đồi ngoại ô hay các vùng nông nghiệp quanh thành phố, bạn vẫn đang ở trong không gian địa hình của Cao nguyên Lâm Viên.
Nếu một ứng dụng bản đồ hiện ra một ghim mang tên “Cao nguyên Lâm Viên”, không nên hiểu ghim đó đại diện cho toàn bộ cao nguyên.
Thay vì hỏi:
“Cao nguyên Lâm Viên đi đường nào?”
hãy xác định mình muốn trải nghiệm điều gì:
- ngắm toàn cảnh từ trên cao
- đi rừng và trekking
- thấy rừng thông, hồ và thung lũng
- tìm hiểu văn hóa khu Lang Biang
- chỉ muốn hiểu vì sao Đà Lạt có khí hậu khác vùng thấp
Con số 1.500 m giải thích rất nhiều thứ về Đà Lạt
Bình sơn nguyên Đà Lạt có độ cao trung bình khoảng 1.500 m. Địa hình có xu hướng cao hơn về phía Bắc và thấp dần về phía Nam.
Độ cao này là một trong những lý do quan trọng khiến Đà Lạt có:
- nhiệt độ thấp hơn nhiều vùng đồng bằng cùng vĩ độ
- buổi sáng và tối lạnh hơn ban ngày
- sương xuất hiện ở nhiều khu vực
- điều kiện phù hợp với rau, hoa và nhiều cây trồng ôn đới
- cảnh quan đồi núi thay vì một mặt bằng đô thị phẳng
Điều này cũng giải thích vì sao một buổi sáng ấm ở trung tâm không đảm bảo một đỉnh núi gần đó có cùng nhiệt độ và gió.
Có ba cách rất khác nhau để “đi Cao nguyên Lâm Viên”
1. Chỉ ở Đà Lạt
Đây là cách dễ nhất.
Đi quanh thành phố, Hồ Xuân Hương, các triền đồi, rừng thông và vùng ngoại ô đã đủ để cảm nhận địa hình cao nguyên mà không cần trekking.
Phù hợp với gia đình, người lớn tuổi và chuyến đi ngắn.
2. Lên Langbiang
Phù hợp khi muốn nhìn không gian cao nguyên từ trên cao nhưng chưa muốn biến chuyến đi thành trekking rừng.
Khu du lịch LangBiang hiện đưa khách lên đỉnh Radar ở độ cao khoảng 1.950 m bằng xe chuyên dụng.
Từ đây có thể nhìn xuống Đà Lạt, vùng Suối Vàng và những lớp núi xung quanh.
3. Đi Bidoup
Đây không còn là một buổi tham quan thông thường.
Đỉnh Bidoup cao 2.287 m. Hành trình phổ biến có thể kéo dài hai ngày một đêm và đi qua hệ sinh thái rừng núi có độ ẩm cao.
Nếu mục tiêu chỉ là “xem Cao nguyên Lâm Viên”, không cần chọn Bidoup. Chỉ chọn khi chính trekking và rừng nguyên sinh là lý do bạn muốn đi.
Langbiang cho bạn thấy cao nguyên, nhưng Langbiang không phải toàn bộ Cao nguyên Lâm Viên
Hai khái niệm thường bị nhập làm một.
Cao nguyên Lâm Viên là vùng địa hình rộng.
Langbiang là một dãy núi và khu du lịch cụ thể nằm ở phía Bắc Đà Lạt.
Nếu chỉ có nửa ngày và muốn có một hình dung trực quan về địa hình vùng này, tôi chọn Langbiang Đà Lạt thay vì cố tìm một “điểm Cao nguyên Lâm Viên” trên bản đồ.
Bidoup là lúc khái niệm “cao nguyên” chuyển thành một chuyến đi rừng thật sự
Đỉnh Bidoup cao 2.287 m và thuộc Vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà.
Vườn quốc gia ghi nhận khu vực này có hệ sinh thái rất đa dạng, gồm rừng thường xanh, rừng lá kim, rừng hỗn giao, rừng rêu và các kiểu thảm thực vật núi cao.
Điều đó cũng đồng nghĩa chuyến đi chịu ảnh hưởng rõ bởi:
- mưa
- độ ẩm
- nhiệt độ ban đêm
- đường rừng
- thể lực người đi
Không nên đưa Bidoup vào một bài “top điểm check-in Cao nguyên Lâm Viên” như thể nó ngang với Hồ Xuân Hương.
Hai trải nghiệm khác nhau hoàn toàn.
Một chi tiết thú vị: Lâm Viên không đơn giản chỉ là “cao nguyên đất đỏ bazan”
Khi nói Tây Nguyên, nhiều người hình dung ngay một mặt cao nguyên bazan tương đối bằng phẳng.
Cao nguyên Lâm Viên có đặc điểm khác.
Địa chí Đà Lạt mô tả đây là một bình sơn nguyên cổ bị chia cắt mạnh, tạo thành những dãy đồi lượn sóng và núi cao bao quanh.
Đó là lý do đi trong Đà Lạt thường xuyên gặp:
- lên dốc rồi xuống dốc
- những thung lũng nằm ngay giữa khu dân cư
- đường ôm sườn đồi
- tầm nhìn thay đổi chỉ sau vài kilomet
Đây là một trong những cách dễ nhất để “đọc” địa hình Cao nguyên Lâm Viên ngay khi đang đi trong thành phố.
Yersin không “phát hiện” một vùng đất không có người
Cao nguyên này đã là không gian sinh sống của các cộng đồng bản địa trước khi người Pháp tiến hành khảo sát cuối thế kỷ XIX.
Alexandre Yersin có vai trò quan trọng trong các cuộc khảo sát và việc giới thiệu vùng cao nguyên Lang Biang với chính quyền thuộc địa, sau đó vùng Đà Lạt được nghiên cứu để xây dựng trạm nghỉ dưỡng.
Vì vậy cách viết chính xác hơn là:
Yersin khảo sát cao nguyên Lang Biang và góp phần quan trọng vào quá trình hình thành Đà Lạt hiện đại.
Không nên viết rằng ông là người đầu tiên “phát hiện Cao nguyên Lâm Viên”.
Không có một “mùa đẹp nhất” cho toàn bộ Cao nguyên Lâm Viên
Nói tháng 11 đến tháng 4 là “mùa đẹp nhất Cao nguyên Lâm Viên” quá rộng.
Thời tiết nên được gắn với hoạt động.
Đi Langbiang ngắm cảnh: ngày ít mưa và tầm nhìn rõ quan trọng hơn tên tháng.
Trekking Bidoup: thời tiết khô và tình trạng đường rừng quan trọng hơn mùa hoa ở Đà Lạt.
Đi trung tâm Đà Lạt: mùa mưa vẫn có thể đi bình thường nếu lịch linh hoạt.
Săn mây: cần điều kiện mây, gió và độ ẩm đúng buổi sáng chứ không thể đảm bảo chỉ bằng tháng.
Do đó, trước một hoạt động ngoài trời quan trọng, kiểm dự báo gần ngày đi có giá trị hơn một bảng “12 tháng nên làm gì”.
Cao nguyên không chỉ là địa hình
Nếu chỉ viết về rừng thông, núi và khí hậu, bài vẫn thiếu một phần quan trọng.
Khu Lang Biang gắn với đời sống của cộng đồng K’Ho và các lớp văn hóa bản địa đã tồn tại từ trước khi Đà Lạt trở thành đô thị nghỉ dưỡng.
Nếu tham dự một chương trình cồng chiêng, nên xem đó là một trải nghiệm văn hóa có chủ thể cộng đồng, không chỉ là tiết mục biểu diễn để quay video.
Nếu chỉ có một ngày, đừng “khám phá cả Cao nguyên Lâm Viên”
Không thể.
Đây là một vùng địa lý đủ rộng để chứa cả đô thị, núi cao, rừng quốc gia, hồ, thung lũng và nhiều khu dân cư.
Thay vào đó, chọn một cách nhìn.
Muốn nhẹ: ở Đà Lạt và quan sát địa hình thành phố.
Muốn nhìn rộng: lên Langbiang.
Muốn đi sâu: dành riêng hành trình cho Bidoup.
Ba lựa chọn này có giá trị hơn một lịch cố nhét Hồ Xuân Hương, Langbiang, Bidoup, Prenn và Cầu Đất vào chung một ngày.
Vậy Cao nguyên Lâm Viên có đáng “đưa vào lịch trình Đà Lạt” không?
Không cần.
Chính chuyến Đà Lạt của bạn đã diễn ra trên Cao nguyên Lâm Viên.
Điều cần quyết định chỉ là bạn muốn nhìn vùng cao nguyên này ở mức nào.
Nếu mục tiêu là một chuyến phổ thông, hãy chọn điểm cụ thể rồi xây lịch trình du lịch Đà Lạt theo địa hình, thời tiết và thể lực thực tế thay vì tạo thêm một mục “Cao nguyên Lâm Viên” như một địa điểm riêng.
